Srpsko-hrvatski odnosi kroz istoriju su bili obeleženi smenama boljih i gorih perioda, a mnogi faktori su uticali na njihovu dinamiku. Tokom feudalne epohe, kao i u građanskom društvu, Srbi i Hrvati su se borili da definišu svoja shvatanja državnosti i teritorijalnih celina. Negacija srpskog naroda u Hrvatskoj, kao i pokušaji da se Srbi proglase Vlasima, izazvali su reakcije koje su bile podržane čak i od strane austrijske vlasti. Austrijskom carstvu je postalo jasno da su, zbog stalne opasnosti od Osmanskog Carstva, važniji državni interesi nego oni koje su zastupali hrvatski staleži.
Vrhunac sukoba između Srba i Hrvata dogodio se kroz „urotu Zrinjskog i Frankopana“, kada su se hrvatski plemići borili za svoje staleške interese, odbacujući državne, koje je predstavljalo austrijsko carstvo. Njihovo stradanje shvaćeno je kao borba za nacionalne interese, dok su Austrijanci i Mađari bili nesvesni da takve borbe predstavljaju nagoveštaj kraja njihovih država, što se i ostvarilo 1918. godine.
Okupacija i aneksija Bosne i Hercegovine dodatno su pogoršale odnose između Hrvata i Srba, postavljajući pitanje pripadnosti ove teritorije. U tom kontekstu, jačale su tvrdnje hrvatske desnice da su Srbi „politički Hrvati“. Međutim, formiranje Hrvatsko-srpske koalicije na izborima za Sabor donelo je određenu političku stabilnost, koja je, nažalost, brzo potrošena u posleratnim sukobima. Stari sukobi su ponovo razbili krhko tkivo nove države, a posebno su se intenzivirali nakon sloma Kraljevine Jugoslavije 1941. godine i uspostave „Nezavisne države Hrvatske“.
U NDH, Srbi su bili izloženi genocidu i planiranom uništenju, a pravaških ideologija nastavila je da živi i tokom socijalističke Jugoslavije, gde je bila otvoreno prisutna među kadrovima Komunističke partije Hrvatske. Odluka Nemačke o uspostavljanju NDH potvrdila je stav Zbignjeva Bžežinskog o „zgusnutoj istoriji“, gde se organizovano ludilo manifestovalo na etničkom prostoru.
Latentni frankovluk u Hrvatskoj nije ostao bez posledica po Srbe, čije je prvo poratno političko rukovodstvo postalo saučesnik u gubljenju prava srpskog naroda kao konstitutivnog naroda u Hrvatskoj. Ukidanje srpskog kulturnog društva „Prosvjeta“, koje je bilo simbol srpske prosvetne i kulturne svesti, predstavljalo je težak udarac. Društvo je najpre bilo „zamrznuto“ od 1971. do 1980. godine, da bi potom bilo formalno ukinuto zbog „neaktivnosti“. Slično je prošao i Muzej Srba u Hrvatskoj, koji je izgubio svoj status samostalne ustanove.
Hrvatski istorizam, koji se fokusira na ideju hrvatske državnosti, često se sukobljava sa srpskim istorizmom usmerenim ka obnovi srpske srednjovekovne države. Promenljivost hrvatske politike bila je uslovljena ukupnim državnim okvirima, što je dovelo do čestih promena u odnosu prema Srbima. Hrvatski političari su često koristili iste metode kao Mađari, pokušavajući da Srbe pretvore u „političke Hrvate“, što je dodatno pogoršalo odnose.
Jedan od primera brzine izbijanja nesporazuma može biti i zbirka „Hrvatskih narodnih pjesama“ koju je izdala Matica hrvatska. Ova odluka izazvala je strah da će srpsko narodno blago biti oteto, a to je doprinelo daljem razdvajanju. U tom kontekstu, istoričari i političari često su preispitivali identitet i pripadnost srpskog naroda u Hrvatskoj.
U svetlu svih ovih događaja, jasno je da su srpsko-hrvatski odnosi oblikovani složenim istorijskim, političkim i kulturnim faktorima, čije posledice osećamo i danas. Razumevanje ovih odnosa može pomoći u izgradnji boljih međunacionalnih odnosa i pomirenju između dva naroda u budućnosti.
