Porođaj u ležećem položaju se često smatra standardom u savremenim bolnicama, iako stručnjaci upozoravaju da nije najbezbedniji za žene. Dženet Balakaska, osnivačica Centra za aktivni porođaj u Velikoj Britaniji, tvrdi da je ovaj položaj postao norma zahvaljujući istorijskim odlukama muškaraca, posebno u Francuskoj. Tokom vekova, žene su se prirodno porađale u uspravnim pozicijama koje koriste gravitaciju, olakšavajući tako proces porođaja i šireći karlicu.
Balakaska je istakla da je porođaj ležeći nelogičan i da komplikuje prirodni proces, pretvarajući ga u medicinski događaj. Ona se poziva na istorijske izvore koji pokazuju da su žene širom sveta vekovima rađale u uspravnim pozicijama, bilo da su klečale, koristile stolice za porođaj ili čučale. U njenom „manifestu aktivnog porođaja“ iz 1982. godine, ona naglašava da su uspravni položaji korisni jer čine porođaj lakšim i bržim.
Uprkos ovim saznanjima, većina žena u postindustrijskim zemljama rađa ležeći, a Balakaska se pita zašto je to tako. Ona tvrdi da je to rezultat istorijskih odluka, pre svega jednog Francuza po imenu Fransoa Moriso, koji je pre 300 do 400 godina promovisao ležeći položaj kao udobniji za žene i muške lekare. U svojoj knjizi iz 1668. godine, Moriso je sugerisao da je najbolje poroditi se u krevetu kako bi se izbegle neprijatnosti.
Osim njega, neki istraživači smatraju da je promena položaja pri porođaju povezana i sa kraljem Lujem XIV, koji je preferirao ležeći položaj kako bi bolje posmatrao porođaj. Ova praksa se zadržala, iako mnogi stručnjaci upozoravaju na njene negativne posledice po iskustvo porođaja.
Istraživanja su pokazala da gravitacija igra ključnu ulogu u procesu porođaja. Kada se žena porađa u uspravnom položaju, koristi prirodnu silu gravitacije koja pomaže bebi da lakše prolazi kroz porođajni kanal. Pregled studija iz 2013. godine, koji je obuhvatio više od 5.200 žena, pokazao je da su žene koje su rađale u uspravnijim pozicijama imale manje šanse za carski rez i manju primenu epiduralne anestezije. Takođe, istraživanje je pokazalo da su uspravni položaji skratili trajanje porođaja i smanjili rizik od komplikacija.
Balakaska i njeni kolege su sproveli istraživanje kako bi otkrili kako okruženje za porođaj utiče na položaj koje žene zauzimaju. U ovom istraživanju, posmatrali su dve različite sredine: porođajne centre sa dostupnom opremom kao što su lopte i stolice za porođaj, i bolničke odeljenja gde su žene bile primorane da leže na krevetu. Rezultati su pokazali da je 82% žena koje su rađale u porođajnim centrima zauzelo uspravan položaj tokom porođaja, dok je taj procenat bio samo 25% u bolničkim odeljenjima.
Ova istraživanja i svedočenja stručnjaka ukazuju na to da je potreban veći fokus na prirodne i udobnije položaje za porođaj, koji mogu doneti brojne prednosti kako za majku, tako i za bebu. Dok se tradicija ležećeg porođaja nastavlja, mnogi se nadaju da će se svesnost o prednostima uspravnog porođaja povećati i da će se buduće generacije žena moći vratiti prirodnijem i sigurnijem načinu donošenja novih života.
