Novo naučno istraživanje pokazuje da težina prehlade ne zavisi isključivo od virusa koji je uzrokuje, već pre svega od brzine reakcije našeg imunološkog sistema. Ćelije u nosu su prva linija odbrane od prehlade, sposobne da brzo prepoznaju virus i pokrenu antivirusni odgovor, što može sprečiti širenje infekcije pre nego što se pojave simptomi. Ako je ta reakcija brza, virus se može zaustaviti, dok slaba ili odložena imunološka reakcija omogućava virusu da se širi, što dovodi do upale, pojačanog stvaranja sluzi i otežanog disanja.
Istraživanje objašnjava zašto neki ljudi imaju blage simptome prehlade, dok drugi pate od ozbiljnijih tegoba. Da bi proučili reakciju organizma, naučnici su razvili laboratorijski model sluzokože ljudskog nosa i posmatrali kako ćelije reaguju na infekciju rinovirusom, najčešćim uzročnikom prehlade. Dr Elen Foksman, profesorka laboratorijske medicine i imunobiologije na Univerzitetu Jejl, naglašava da ćelije ponekad mogu brzo pokrenuti antivirusnu reakciju koja ograničava infekciju na manje od dva odsto ćelija. U slučajevima kada ta reakcija kasni ili je virusna doza velika, aktiviraju se mehanizmi koji dovode do prekomernog stvaranja sluzi i jače upale, što znači da isti virus može izazvati različite simptome.
Rinovirusi, koji uzrokuju oko 50% svih prehlada, su veoma zarazni i napadaju ćelije u nosu i gornjim disajnim putevima. Većina ljudi prehladu preboli za sedam do deset dana, ali kod pušača ili osoba sa hroničnim oboljenjima disajnih puteva simptomi mogu trajati duže. Ovi virusi pripadaju grupi RNA virusa, koji se lako menjaju i mutiraju, što objašnjava zašto se ljudi mogu prehladiti više puta tokom života. Infekcije se najčešće javljaju tokom proleća i jeseni.
Težina prehlade ne zavisi samo od brzine imunološke reakcije, već i od drugih faktora, uključujući starost, genetiku, prethodne infekcije, alergije, hronične bolesti pluća, kvalitet sna, nivo stresa, ishranu i pušenje. Osobe sa oslabljenim imunitetom ili postojećim bolestima disajnih puteva imaju izraženije simptome. Na primer, kod ljudi sklonih sinusitisu, obična prehlada može se zakomplikovati upalom sinusa, što produžava oporavak. Takođe, količina virusa kojoj je osoba bila izložena igra značajnu ulogu, što naglašava potrebu za redovnim pranjem ruku i izbegavanjem bliskog kontakta sa zaraženim osobama.
Iako ne postoji specifičan lek za prehladu, postoje načini da se simptomi ublaže i oporavak olakša. Lekari preporučuju dovoljno odmora, unos tečnosti (poput vode ili toplih supa), korišćenje ovlaživača vazduha, lekove protiv bolova i zapušenog nosa koji se mogu kupiti bez recepta, kao i fiziološki rastvor ili sprej za nos. Med ili pastile za ublažavanje kašlja, ispiranje grla toplom slanom vodom, kao i izbegavanje dima i zagađenog vazduha takođe mogu pomoći.
Stručnjaci upozoravaju da, iako prehlada obično prolazi sama od sebe, jačina simptoma u velikoj meri zavisi od brzine reakcije našeg imunološkog sistema na virus. Briga o opštem zdravlju, jačanje imuniteta i proaktivan pristup može značajno uticati na to koliko će prehlada biti teška. Uzimajući u obzir sve navedeno, važno je ostati informisan i svestran u pristupu prevenciji i lečenju prehlade.
