Sigurno ste nekada u ljutnji i iznervirani nečijim ponašanjem afektivno rekli „od blata ćeš me praviti“. Ovaj izraz, koji se često koristi u svakodnevnom govoru, nosi dublje značenje nego što se može naslutiti na prvi pogled. Povezan je sa biblijskim predanjem o stvaranju prvog čoveka, Adama, koji je oblikovan od praha zemaljskog. Na Instagram stranici „Poreklo reči“ objašnjeno je kako je ovaj izraz nastao u srpskom jeziku, naglašavajući duboke veze između jezika, kulture i ljudske egzistencije.
Prema ovoj stranici, Bog je oblikovao Adama od zemlje, a ime Adam dolazi od hebrejskog „adam“, što znači „napravljen od zemlje“. Ova simbolika pretpostavlja da je ljudsko telo zapravo figurativno izrađeno od gline, što dovodi do razumevanja izraza „praviti (ili lepiti, graditi) koga od blata“ kao izraza žaljenja za nekim ko više nije prisutan. Ovaj termin se može shvatiti kao refleksija ljudske potrebe za obnovom i ponovnim stvaranjem nečega što je izgubljeno.
Izraz „praviti od blata“ se takođe spominje u delu „Seobe“ čuvenog srpskog pisca Miloša Crnjanskog. U ovom kontekstu, rečenica „Lepićeš ti mene od blata, kada bi to mogao, proklet, da znaš, bio“ dodatno osvetljava značenje ovog izraza, povezujući ga sa idejom o kultu zemlje i povratku u praelement iz kojeg je čovek proizašao. U tom smislu, „pravljenje od blata“ se ne odnosi samo na stvaranje, već i na obnavljanje, što dodatno produbljuje melanholični ton izraza.
U objavi se naglašava da „praviti nekoga od blata“ podrazumeva pokušaj ponovnog stvaranja izgubljene osobe, što može biti shvaćeno kao šaljivo-melanholična refleksija na prolaznost ljudskog postojanja. Ova ideja se savršeno uklapa u širi kontekst kulturnih dela, uključujući prozu i televiziju, gde se često istražuju teme gubitka i nostalgije.
Jedan od primera kako se ovaj izraz koristi u popularnoj kulturi može se naći u seriji „Vruć vetar“, gde se kroz komične dijaloge istražuje značenje svakodnevnog jezika. U jednoj od scena, lik Šurda dramatično izjavljuje: „Od blata ima da me pravite!“, dok mu Soća cinično odgovara: „Mož mi taj od blata ispadne bolji.“ Ova replika pokazuje kako humor može biti sredstvo za izražavanje dubljih emocija, kao što su gubitak ili nezadovoljstvo.
Osim što se koristi u svakodnevnom govoru, izraz „praviti od blata“ ima i svoje mesto u literaturi i umetnosti. On se može posmatrati kao simbol ljudske prolaznosti i težnje za obnavljanjem, što ga čini univerzalnim motivom koji se može prepoznati kroz različite kulture i epohe.
U kontekstu savremenog društva, ovaj izraz može se interpretirati kao poziv na razmišljanje o našim odnosima sa drugima i o tome kako se nosimo sa gubitkom. U svetu koji se brzo menja, gde su ljudski odnosi često površni, potreba za ponovnim povezivanjem sa izgubljenim osobama postaje sve važnija. Izraz „praviti od blata“ nas podseća na to da, iako je gubitak neizbežan, mogućnost ponovnog stvaranja i obnavljanja naših veza ostaje.
Kroz analizu ovog izraza, možemo uočiti da je jezik ne samo sredstvo komunikacije, već i ogledalo našeg identiteta i kulture. Kroz primere kulturnih dela, uključujući prozu i televiziju, izraz dobija širi kontekst, evocirajući melanholične emocije i ljudsku potrebu za obnavljanjem izgubljenog. Na taj način, „praviti od blata“ postaje više od običnog izraza – on postaje simbol ljudske sudbine, povezujući nas s našim korenima i podsećajući nas na važnost očuvanja naših odnosa.
