SvetozaR Pribićević, rođen 26. oktobra 1875. godine, bio je jedan od najistaknutijih političara Srba u Hrvatskoj. Njegova politička karijera započela je 1897. godine kada je, zajedno sa Ivanom Lorkovićem, objavio zbornik napredne srpsko-hrvatske omladine pod nazivom „Narodna misao“. Ovaj manifest postavio je osnove buduće saradnje između Srba i Hrvata. Pribićević je studirao matematiku u Zagrebu, gde je diplomirao 1898. godine, a nakon toga radio kao nastavnik u Srpskoj učiteljskoj školi u Pakracu i u Srpskoj preparandiji u Karlovcu.
Njegov politički angažman intenzivirao se nakon antisrpskih demonstracija u Zagrebu 1902. godine, kada je postao urednik „Novog Srbobrana“, glavnog organa Srpske samostalne stranke. U svojim tekstovima zalagao se za mirno rešenje srpsko-hrvatskih nesuglasica, često kritikujući vlasti u Beču, koje su pokušavale da osujete politiku Hrvatsko-srpske koalicije. Tokom Prvog svetskog rata, Pribićević je bio progonjen, ali se vratio u Zagreb 1917. godine, gde je postao potpredsednik Narodnog vijeća koje je osnovano pred kraj Austro-Ugarske Monarhije.
U Hrvatskom saboru, 19. oktobra 1918. godine, održao je značajan govor u kojem je predložio raskid svih veza Hrvatske sa Austrijom i Mađarskom. Pribićević se suprotstavljao federalistima i Ženevskom sporazumu koji je postignut između Nikole Pašića i srpske opozicije. U novoj Kraljevini SHS, koja je uspostavljena 1. decembra 1918. godine, Pribićević je postao ključni politički faktor. Njegovo delovanje doprinelo je uspostavljanju neposrednih veza između Kraljevine Srbije i Kraljevine SHS.
Nakon zbora u Sarajevu u februaru 1919. godine, Pribićević je igrao ključnu ulogu u formiranju političke grupacije koja je uključivala Hrvatsko-srpsku koaliciju, Naprednu slovenačku stranku, i druge stranke. Godine 1924. osnovao je Samostalnu demokratsku stranku, koja se kasnije pridružila nacionalnom bloku u izborima. Međutim, nakon razlaza sa NikoloM Pašićem, prešao je u opoziciju i emigrirao. Umro je 15. septembra 1956. godine u Pragu.
Njegovo delovanje nije bilo jedinstveno u istoriji srpske politike u Hrvatskoj. Nikola Krestić, rođen 22. decembra 1824. godine, takođe je bio istaknuti srpski političar. Krestić je započeo svoju karijeru kao tajnik bana Jelačića, a kasnije je postao član Hrvatskog sabora. Kao advokat, radio je sa Maksom Pricom i pomogao u uspostavljanju ugledne advokatske kancelarije. Krestić je bio protivnik nagodbene politike i aktivno se zalagao za reviziju hrvatsko-ugarske nagodbe, što mu je donelo mesto predsednika Hrvatskog sabora 1873. godine.
Đorđe Krasojević, rođen 14. maja 1852. godine, takođe je ostavio značajan trag u političkom životu Srba u Austro-Ugarskoj. Nakon studija prava, kao dobrovoljac je učestvovao u srpsko-turskom ratu. Krasojević se pridružio listu „Srbobran“ i postao vođa Radikalne stranke, aktivno se boreći za narodnu i crkvenu autonomiju Srba u Ugarskoj.
Ovi političari, zajedno sa Pribićevićem, predstavljaju ključne figure u političkom životu Srba u Hrvatskoj, čija su delovanja oblikovala sudbinu srpske zajednice u ovom delu sveta. Njihova borba za prava i autonomiju ostavila je dubok trag u istoriji, a njihova politička ostavština i danas se prepoznaje u savremenoj politici. U narednim danima, biće reči o još značajnim ličnostima koje su oblikovale kulturni i politički identitet Srba u Hrvatskoj, kao i o njihovim doprinosima u razvoju zajedničkog društva.
