Nezavisni Balkanski festival filmske režije, koji se održava od 10. do 14. juna, nedavno je proglasio Lordana Zafranovića dobitnikom počasne nagrade „Živojin Žika Pavlović“. Ova nagrada se dodeljuje za izvanredan doprinos promociji kinematografije Balkana u svetu. U obrazloženju Saveta festivala, koji čine istaknuti filmski radnici kao što su Predrag Miki Manojlović, Nenad Pavlović, Mladen Đorđević i Miloš Škundrić, naglašeno je da je Zafranović, kao student čuvene praške filmske škole, ostavio „neizbrisiv trag“ u kulturnom nasleđu Balkana. Njegovi filmovi, među kojima su i klasici evropskog filma kao što su „Okupacija u 26 slika“, „Pada Italije“ i „Večernja zvona“, doprineli su značajno promociji Balkanske kinematografije. Takođe, njegov najnoviji projekat, film „Zlatni rez“, čija se premijera očekuje 2026. godine, dodatno potvrđuje njegovu posvećenost filmskom stvaralaštvu.
Zafranović, koji se smatra savremenikom Živojina Pavlovića, izuzetno je ponosan na priznanje koje nosi ime njegovog prijatelja i kolege. U svojoj izjavi se prisetio trenutka kada su se prvi put sreli na Saveznom festivalu amaterskog filma u Sarajevu 1962. godine, gde su obojica osvojili nagrade. Zafranović je opisao kako je taj „stisak ruke“ koji su razmenili značio više od običnog pozdrava; to je bio simbol njihovog zajedničkog putovanja kroz filmsku umetnost, koja je često nailazila na prepreke poput cenzure i ideoloških razlika.
Pored glavne nagrade, festival će takođe dodeliti Specijalnu nagradu žirija za izuzetna dostignuća u različitim oblastima filmske produkcije, kao što su gluma, scenario, montaža, kamera, muzika, scenografija, kostimografija i dizajn zvuka. Ovakav pristup omogućava prepoznavanje i nagrađivanje različitih aspekata filmskog stvaralaštva, što dodatno obogaćuje festival.
U okviru specijalnih projekcija, publici će biti prikazani filmovi „Izlet“ Nenada Pavlovića i „Crni bombarder“ reditelja Darka Bajića. Ove filmske projekcije van konkurencije donose dodatnu vrednost festivalu, omogućavajući gledateljima da uživaju u raznolikim filmskim ostvarenjima i da se upoznaju sa radovima poznatih filmskih autora.
Balkanski festival filmske režije će se održati na lokacijama Open Air Cinema Rajićeva i bioskopu Tuckwood. Organizatori festivala najavljuju spektakularno otvaranje pod zvezdanim nebom u centru grada, čime se stvara jedinstvena atmosfera za filmske projekcije na otvorenom. Ovaj ambijent, uz susrete sa istaknutim filmskim glumcima i autorima, doprinosi stvaranju posebnog iskustva za sve posetioce.
Festival će imati tri takmičarske selekcije. Glavni takmičarski program „Buđenje Balkana“, selektora Darka Bajića, fokusira se na najbolje filmove sa Balkana, ističući hrabre i snažne glasove savremenog filmskog stvaralaštva. „Misterije filma“, internacionalna selekcija pod selekcijom Uroša Tomića, inspirisana je radom poznatog reditelja Dušana Makavejeva, dok „Povratak žanru“ predstavlja filmove po izboru Vinka Brešana, koji se oslanjaju na žanrovske obrasce, ali istovremeno traže autorski izraz i komunikaciju s gledaocima.
Ovaj festival ne samo da promoviše filmsku umetnost, već i okuplja filmske stvaraoce iz različitih delova Balkana, pružajući im priliku da razmene ideje i iskustva. U ovom svetlu, Balkanski festival filmske režije postaje platforma za razvoj i unapređenje kinematografije regiona, doprinoseći njenoj vidljivosti i prepoznatljivosti na svetskoj sceni. Očekuje se da će ovogodišnje izdanje festivala privući pažnju ljubitelja filma i filmskih profesionalaca, te dodatno osnažiti zajednicu filmskih stvaralaca na Balkanu.
