Izgradnja replike vile slikara Mihaila Milovanovića (1879 – 1941) u selu Ribaševina kod Užica, privodi se kraju. Ova inicijativa dolazi nakon otvaranja legata ovog značajnog umetnika, a cilj je da se ispravi istorijska nepravda prema Milovanoviću, koji je ubijen 1941. godine pod optužbom za izdaju, a koja se kasnije pokazala kao neosnovana.
Milovanović je rehabilitovan 2007. godine od strane Okružnog suda u Užicu, koji je priznao da je bio žrtva ideološkog progona. U užičkom Narodnom muzeju otvoren je njegov legat 2003. godine, a zatim je 2020. godine rekonstruisan i dopunjen vrednim delima. Ova stalna postavka ne samo da ima lokalni značaj, već i šire, kao važno mesto za ljubitelje umetnosti.
Trenutno se vrše finalni radovi na zgradi, uključujući molerske i podopolagačke poslove, kao i završne radove na fasadi. Direktor JP „Užice razvoj“, Miloš Milivojević, izjavio je da bi svi radovi trebali biti završeni do kraja aprila, eventualno posle prvomajskih praznika. Izgradnja replike vile nije bila jednostavna, jer je zemljište pre toga bilo pod vojnom upravom i korišćeno kao magacinski prostor. Postojale su i tvrdnje o kontaminaciji zemljišta, pa je angažovana akreditovana laboratorija koja je potvrdila njegovu bezbednost.
Milovanović je izgradio svoju vilu 1930. godine u svom zavičaju, a u tom prostranom zdanju nalazio se njegov atelje. Bio je prvi akademski umetnik iz užičkog kraja i poznat kao ratni slikar Vrhovne komande Srpske vojske tokom Prvog svetskog rata. Prema svedočenjima, u njegovoj vili se nalazio i prvi klavir na tom području.
Milovanović je 1905. godine upisao slikarsku akademiju u Minhenu, gde je stekao zvanje prvog akademskog slikara iz Užica. Tokom studija je usavršavao svoje veštine u ateljeu Antona Ažbea, zajedno sa drugim poznatim umetnicima poput Nadežde Petović i Bete Vukanović. Nakon završetka akademije 1909. godine, vratio se u Srbiju 1912. godine, gde je kao dobrovoljac učestvovao u Prvom balkanskom ratu. Tokom boravka u Pragu, upoznao je svoju buduću suprugu Valu Salaškovu.
Tokom Prvog svetskog rata, Milovanović se pridružio Drinskoj diviziji i postao zvanični slikar srpske vojske i Glavne komande. Njegovo umetničko stvaralaštvo je obuhvatilo i dokumentovanje događaja kroz slike, što ga je učinilo hroničarom srpskih ratnih dešavanja. Prešao je značajne rute, od Albanije do Krfa, i bio je prisutan na važnim frontovima, uključujući i Kajmakčalan.
Na početku Drugog svetskog rata, 28. novembra, uhapšen je uoči pada Užičke republike. Nakon streljanja, pokopan je u masovnu grobnicu, a kasnije je njegovo telo preneto u selo Gostinica, gde je rođen. Milovanović je bio nosilac Albanske spomenice i Ordena Svetog Save, kao i jedan od osnivača Udruženja likovnih umetnika Srbije.
Izgradnja replike njegove vile ne predstavlja samo obnovu jednog značajnog mesta, već i vraćanje uspomene na umetnika koji je ostavio neizbrisiv trag u srpskoj kulturi i umetnosti. Očekuje se da će ovaj projekat doprineti očuvanju i promociji kulturne baštine, kao i podizanju svesti o značaju Milovanovića kao jednog od najvažnijih slikara prve polovine 20. veka u Srbiji. Takođe, vilu će moći da posete i ljudi iz drugih delova sveta, čime će se dodatno obogatiti kulturna ponuda Užica i Srbije u celini.
