Nove studije sprovedene u Velikoj Britaniji i Sjedinjenim Američkim Državama otkrile su zabrinjavajuće efekte korišćenja pametnih telefona kod dece mlađe od 13 godina. Ove studije ukazuju na to da deca koja koriste pametne telefone pre navršene 13. godine imaju znatno veći rizik od razvoja poremećaja spavanja, gojaznosti i psihološkog stresa. Istraživači su analizirali podatke o više od 10.500 dece, što je omogućilo bolje razumevanje uticaja ranog korišćenja digitalnih uređaja na zdravlje i dobrobit mladih.
Jedan od vodećih istraživača, profesor dečije i adolescentne psihijatrije Ran Barzilaj, naglasio je važnost ovih nalaza. On i njegov tim proučavali su različite aspekte svakodnevnog života dece, uključujući njihove navike spavanja, fizičku aktivnost i emocionalno stanje. U okviru studije, deca koja su dobila svoj prvi pametni telefon sa 12 godina su upoređena sa onima koja su ga dobila sa 13 godina. Rezultati su pokazali da su mlađa deca imala veće probleme sa snom, kao i povećanu verovatnoću gojaznosti i psihološkog stresa.
Jedan od ključnih nalaza istraživanja je da deca koja koriste pametne telefone pre 13. godine često imaju problema sa kvalitetom sna. Istraživanja su pokazala da su deca koja provode više vremena na ekranima sklonija kasnijem odlasku na spavanje i buđenju tokom noći. Ovi poremećaji sna mogu imati dugoročne posledice na razvoj i opšte zdravlje dece, uključujući povećan rizik od depresije i anksioznosti.
Pored poremećaja spavanja, istraživanje je takođe pokazalo da deca koja rano koriste pametne telefone imaju veću verovatnoću da postanu gojazna. U današnjem svetu, gde su fizička aktivnost i zdrave navike često zapostavljene, deca koja provode više vremena koristeći digitalne uređaje imaju smanjenu mogućnost za fizičku aktivnost. Ovo može dovesti do povećanja telesne težine i povezanih zdravstvenih problema, kao što su dijabetes i bolesti srca.
Osim fizičkih problema, korišćenje pametnih telefona pre 13. godine može uticati i na mentalno zdravlje dece. Istraživači su ukazali na to da su deca koja su ranije izložena tehnologiji sklonija razvoju simptoma stresa i anksioznosti. Povezanost sa društvenim mrežama, konstantna dostupnost informacija i vršnjački pritisak mogu dodatno pogoršati emocionalno stanje dece.
S obzirom na sve ove nalaze, stručnjaci preporučuju roditeljima da pažljivo razmotre kada i kako će uvoditi tehnologiju u živote svoje dece. Postavljanje granica u vezi sa vremenom provedenim na uređajima može pomoći u smanjenju rizika od potencijalnih problema. Takođe, roditelji bi trebali podsticati aktivnosti koje ne uključuju ekrane, kao što su sport, umetnost i druženje sa vršnjacima.
U svetlu ovih saznanja, važno je da društvo, uključujući škole i zdravstvene institucije, preuzme ulogu u obrazovanju roditelja i dece o rizicima koji dolaze sa ranom upotrebom pametnih telefona. Organizovanje radionica i seminara o zdravim navikama korišćenja tehnologije može biti od velike pomoći.
Takođe, uloga medija je ključna u širenju svesti o ovim pitanjima. Informisanje javnosti o potencijalnim opasnostima ranog korišćenja pametnih telefona može doprineti stvaranju zdravijeg okruženja za razvoj dece.
Zaključno, dok tehnologija može doneti mnoge koristi, važno je pristupiti njenoj upotrebi sa oprezom, posebno kada je reč o deci. Uvođenje pametnih telefona u živote mališana pre navršene 13. godine može imati trajne posledice po njihovo zdravlje i dobrobit. U tom smislu, pažljivo planiranje i postavljanje granica u korišćenju tehnologije postaju ključni za očuvanje zdravlja i sreće budućih generacija.
