Slika „Odmor stražara“, delo poznatog srpskog slikara Paje Jovanovića, biće ponuđena na aukciji orijentalnih dela 28. aprila u londonskoj kući „Sadebi“. Ova slika, koja je procenjena između 80.000 i 120.000 funti, predstavlja ulje na platnu dimenzija 44,5 x 53,5 centimetara (sa ramom 60 x 69 centimetara), a trenutno se nalazi u privatnoj kolekciji iz Škotske. Deda sadašnjeg vlasnika kupio je ovu sliku u galeriji „Mek Konal i Mejson“ u Londonu 31. avgusta 1965. godine.
Paja Jovanović, koji je živeo od 1859. do 1957. godine, bio je poznat po svojim orijentalnim temama, a njegova dela često su postizala visoke cene na aukcijama. Na primer, slika „Dva bašibozuka pred kapijom“ prodata je u aprilu 2018. godine za 465.000 funti, čime je postala najskuplji rad nekog srpskog umetnika prodat na aukciji. Dimenzije te slike su 43 x 50 santimetara, a procenjivana je između 100.000 i 150.000 funti.
U novembru 2023. godine, Muzej grada Beograda je kupio sliku „Odmor bašibozuka“ za 240.000 funti na istoj aukciji kod „Sadebija“. Ova slika, dimenzija 41 x 32,5 centimetara (68 x 60,5 sa ramom), nastala je sredinom osamdesetih godina 19. veka i pripada istom ciklusu kao i „Odmor stražara“. Jelena Medaković, gradski sekretar za kulturu, istakla je da je očigledno da su oba dela nastala u istom periodu i da je u 19. veku bilo uobičajeno da umetnici ponavljaju iste teme kroz više slika.
Jovanović je studirao na Akademiji u Beču kod Karla Leopolda Milera. Njegova dela, koja su uključivala pažljivo osmotrene prikaze Crnogoraca, Albanaca i drugih likova iz Orijenta, doživela su međunarodno priznanje i bila su cenjena kako u Engleskoj, tako i u Americi. Prema rečima Medaković, interesovanje za Jovanovićeva dela ne jenjava, već raste, što je odlično za vidljivost i cenu dela koja se prodaju.
Ova slika „Odmor stražara“ nije samo umetničko delo, već i svedočanstvo o Jovanovićevoj sposobnosti da uhvati suštinu života na Balkanu tokom 19. veka. Njegova dela inspirisana Orijentom često su tri puta skuplja od drugih njegovih slika, što ukazuje na posebnu vrednost koju imaju na svetskom tržištu umetnina. Jovanović je bio pod uticajem svog profesora, Leopolda Karla Milera, koji je bio zaljubljenik u Egipat, a po čijem je savetu putovao po Crnoj Gori i Albaniji, beležeći autentični život lokalnih stanovnika.
Dela Paje Jovanovića često su se prodavala putem njegovih galerista, kao što su Tomas Valis i Artur Tit Sin, iako su kupci dolazili iz različitih delova sveta, ne samo iz Engleske. Ova slika koja će biti ponuđena na aukciji predstavlja još jedan dokaz umetničke vrednosti i značaja Jovanovićeva dela, ne samo za srpsku, već i za svetsku umetničku scenu.
Uprkos tome što Muzej grada Beograda neće učestvovati na ovoj aukciji, značaj Jovanovićevih dela i dalje raste. Svako novo pojavljivanje njegovih radova na tržištu umetnina doprinosi povećanju njihove vidljivosti i vrednosti. Medaković je izrazila nadu da bi slika mogla dospeti u neku instituciju u svetu ili u zbirku nekog od domaćih kolekcionara, čime bi dodatno obogatila kulturnu baštinu i umetnički život Srbije.
