Danas, tačno 213 godina nakon što je Džejn Ostin objavila svoj najpoznatiji roman „Gordost i predrasuda“, delo ne samo da se čita kao lektira, već predstavlja i kulturni most između engleskog plemstva iz 19. veka i srpskog mentaliteta. Ovaj roman je prvi put objavljen 1813. godine, a likovi poput Elizabet Benet i gospodina Darsija postali su simboli ljubavi, društvenih normi i klasnih razlika.
Zanimljivo je da je Ostin prava na ovaj roman prodala za svega 110 funti, što je danas gotovo simbolična suma. Iako je želela više, prihvatila je ovu cenu kako bi videla svoje delo u štampi. Izdavač je kasnije postigao ogromno bogatstvo, dok je Džejn Ostin umrla bez dodatnih prihoda od svog najpoznatijeg dela.
U Srbiji, kada se pomene veza između engleskog plemstva i međuratnog Beograda, većina bi se složila da je to – emocija. Džejn Ostin i srpska spisateljica Milica Jakovljević, poznatija kao „Mir-Jam“, dele sličan književni kod. Obe su hroničarke društvenih pravila i protokola koji određuju koga smemo voleti, a koga moramo. Zbog toga Džejn Ostin danas uživa status „velike sestre“ među srpskim čitateljima.
Iako se njena dela često svrstavaju u „ljubavne romane“, Ostin je bila mnogo više od toga. Kritika je ističe kao „hirurga“ britanskog društva, koja je precizno secirala klasne razlike i tešku sudbinu žena tog vremena, gde je udaja često bila jedini način za ekonomski opstanak. Ova „muka po devojaštvu“ koju ona opisuje prepoznaje se kao univerzalna, a njena junakinja Elizabet Benet simbolizuje snagu i dostojanstvo koje ne poznaje granice.
Džejn Ostin doživela je pravu renesansu kroz televizijske adaptacije njenih dela, koje su postale popularne i u Srbiji. Mini-serija „Gordost i predrasuda“ iz 1995. godine sa Kolinom Fertom i dalje se smatra najomiljenijom. Scena u kojoj gospodin Darsija izlazi iz jezera ostala je značajan deo popularne kulture. Film „Razum i osećajnost“ iz 1995. godine, za koji je Ema Tompson dobila Oskara, takođe je visoko ocenjen, dok je vizuelno raskošna verzija „Gordost i predrasuda“ iz 2005. godine uspela da privuče pažnju mlađe generacije.
Pored poznatih dela, srpski izdavači nude i manje poznate dragulje Džejn Ostin, kao što su „Ledi Suzan“ i „Votsonovi“. Ova dela prikazuju ne samo romantične priče, već i surovu stvarnost života bez idealizacije, otkrivajući dublje slojeve njenog stvaralaštva.
Za najodanije fanove Džejn Ostin, poseta mestima povezanima s njenim životom, kao što su Bath i Čoton, predstavlja neizostavno hodočašće. Ova mesta su danas muzeji koji čuvaju uspomenu na spisateljicu i njene klasične radove. Kada posetitelji stanu ispred njenog groba u Vinčesterskoj katedrali, to nije samo počast engleskoj književnosti, već i priznavanje žene koja je razumela da je „gordost“ često samo maska za strah od odbacivanja.
Džejn Ostin, sa svojom sposobnošću da analizira ljudske emocije i socijalne norme, ostaje večna inspiracija kako za čitatelje širom sveta, tako i za pisce koji nastoje da razumeju složenost ljudskih odnosa. Njena dela, koja su preživela vekove, nastavljaju da inspirišu generacije, omogućavajući im da se povežu sa univerzalnim temama ljubavi, društvenih pritisaka i lične slobode. Kroz svoje romane, Ostin nas podseća na to koliko su emocije i ljudski odnosi važni, bez obzira na vreme i mesto.
