Misterija oko novog vlasnika slike „Odmor stražara“ Paje Jovanovića razrešena je danas nakon saopštenja Ministarstva kulture Srbije. U njemu se navodi da je Vlada Srbije ovlastila ambasadu u Ujedinjenom Kraljevstvu da učestvuje na javnoj aukciji i kupi ovo delo, koje će obogatiti kulturno nasleđe Srbije. Slika će biti smeštena u Likovnoj zbirci Istorijskog muzeja Srbije.
Ovo ulje na platnu, dimenzija 44,5 puta 53,5 centimetara, postiglo je cenu od 170.000 funti na aukciji, dok ukupni troškovi iznose 217.600 funti, kako su juče preneli „Novosti“. Nakon dolaska slike u muzej, kupcu će biti vraćene sve položene takse.
Ministar kulture, Nikola Selaković, naglasio je da otkup ove dragocene slike predstavlja deo kontinuirane i odgovorne kulturne politike usmerene na zaštitu i očuvanje kulturnog nasleđa. On je istakao da je u prethodnom periodu država uspela da vrati brojne dragocenosti, uključujući srebrni svećnjak dinastije Obrenovića, uramljenu fotografiju kraljice Natalije, kao i dve srpske rukopisne knjige. Pored toga, vraćena su i pisma Mileve Marić Ajnštajn i Alberta Ajnštajna, štap kralja Milana, bokal iz kneževskog servisa, kao i slika Uroša Predića „Portret devojčice sa knjigom u fotelji“. Sada se ovom nizu dodaje i reprezentativno delo jednog od najvažnijih srpskih slikara, Paje Jovanovića.
Srbija je prvi put učestvovala na aukciji „Sadebija“ u novembru 2023. godine kada je kupljena slika „Odmor bašibozuka“ za Muzej grada Beograda, a cena postignuta na toj aukciji iznosila je 240.000 funti.
Ministarstvo kulture je istaklo značaj slike „Odmor stražara“ kao važnog dela orijentalističkog ciklusa jednog od najznačajnijih predstavnika akademskog realizma. Ova slika se smatra značajnim dokumentom prepoznavanja Balkana, Srbije i Crne Gore. Paja Jovanović je uspeo da poveže evropski orijentalistički žanr sa ratničkim i epskim etosom Balkana, dajući mu etnografsku preciznost i utisak autentičnosti. Njegovi lokalni balkanski motivi podignuti su na nivo univerzalne umetničke vrednosti.
Veliki deo orijentalističkog opusa Paje Jovanovića nalazi se u privatnim kolekcijama širom sveta, a otkupom ove slike, Ministarstvo kulture omogućava Istorijskom muzeju Srbije da upotpuni svoj fond. Ovaj korak dodatno osnažuje kulturnu politiku Srbije i pokazuje posvećenost očuvanju i vraćanju kulturnog nasleđa koje je od velikog značaja za identitet i istoriju zemlje.
Ova kupovina nije samo akt očuvanja umetničkog dela, već i simboličan gest koji ukazuje na važnost kulture u društvu. Kroz ovakve akcije, Srbija demonstrira svoju posvećenost očuvanju i promociji kulturnih vrednosti, što je od suštinskog značaja za buduće generacije.
U svetlu svih ovih dešavanja, jasno je da će slika „Odmor stražara“ ne samo obogatiti muzejske zbirke, već će takođe poslužiti kao podsticaj za dalji razvoj kulturne politike i umetničkog stvaralaštva u Srbiji. Ovaj korak predstavlja još jedan važan korak ka vraćanju i očuvanju bogatstva kulturnog nasleđa koje je od velike važnosti za identitet i istoriju srpskog naroda.
