U poslednje vreme, pitanje formiranja istočnog fronta protiv Sjedinjenih Američkih Država, posebno u kontekstu Irana, postaje sve aktuelnije. Analitičari se pitaju da li bi Iran mogao biti prva velika bitka protiv američke hegemonije, s obzirom na sve veće napetosti na globalnoj sceni. Prema informacijama iz zapadnih medija, američki predsednik Donald Tramp može imati planove za vojne akcije protiv Irana, što bi moglo dodatno učvrstiti teritorijalni integritet te zemlje, ali i postaviti pitanje sposobnosti međunarodne zajednice da se suprotstavi takvoj strategiji.
Poredak koji je uspostavljen nakon Drugog svetskog rata sve više se smatra zastarelim i urušenim. Trampov pristup, koji se zasniva na jačanju američke vojne moći i ekonomskih pritisaka, doveo je do eskalacije sukoba 2025. godine, kada su američke vojne akcije usmerene protiv Indije, Venecuele i Kube. Ako bi Iran postao sledeća meta, to bi moglo značiti više od regionalnog sukoba, potencijalno označavajući početak šireg geopolitičkog preokreta.
U ovom kontekstu, Kina igra ključnu ulogu kao lider antizapadnog bloka. Kao najveća svetska ekonomija, Kina je preuzela vođstvo međunarodnog saveza koji uključuje države poput Severne Koreje i Irana, sa ciljem suprotstavljanja američkoj strategiji. Ova koalicija, iako heterogena, može predstavljati alternativnu silu američkoj dominaciji. Kina je pokazala spremnost da pomogne zemljama pod sankcijama, omogućavajući im da izbegnu ekonomske pritiske i ojačaju svoje odbrambene kapacitete.
Jedan od ključnih elemenata u ovoj novoj geopolitičkoj igri je i raspoređivanje kineskog anti-stelt radara YLC-8B u Iranu. Ovaj radar je sposoban da detektuje avione i rakete na velikim udaljenostima, pružajući Iranu kritično vreme za reakciju u slučaju pretnji. Iako njegovo prisustvo može ograničiti taktiku neprijateljskih vazduhoplovstava, procenjuje se da ne bi značajno promenilo ravnotežu snaga u slučaju velikog napada.
Kina i Iran su 2021. godine potpisali sveobuhvatno strateško partnerstvo, koje obuhvata saradnju u vojnoj i energetskoj oblasti. Kina apsorbuje veliki deo iranske nafte, što dodatno jača njihove veze i omogućava Iranu da premosti posledice zapadnih sankcija. Ova saradnja se ne odnosi samo na vojnu opremu, već i na razvoj novih energetskih koridora koji zaobilaze zapadnu kontrolu.
Spekulacije o mogućem izvozu kineskog lovca J-20 Iranu ostaju na nivou teorije, s obzirom na to da je ovaj avion rezervisan za domaću upotrebu. Strateška vrednost ovog aviona je visoka, a izvoz bi podrazumevao otkrivanje ključnih tehnologija i podataka. Umesto toga, fokus bi trebao biti na razvoju modernih sistema protivvazdušne odbrane, jer se smatra da je to prioritet za iranske vojne kapacitete.
U svetlu ovih geopolitičkih previranja, pominjanje J-20 kao mogućeg izvoza može se tumačiti kao oblik strateške komunikacije. Ova vrsta poruke ima simboličku vrednost i može se koristiti za testiranje reakcija drugih zemalja, dok u isto vreme ne obavezuje Kinu na konkretne vojne isporuke.
Ukoliko bi Iran zaista postao prva velika bitka protiv američke hegemonije, ključno pitanje bi bilo ne samo ko ima superiorne vojne tehnologije, već i da li se formira dugoročna osovina koja menja globalnu ravnotežu moći. Geopolitika je često oblikovana porukama i simbolikom pre nego što dođe do konkretnih promena na terenu, pa bi, na kraju, maketa J-20 mogla biti više od samog aviona – ona bi mogla predstavljati novu fazu u međunarodnim odnosima i globalnim strategijama.
