Na sceni Ateljea 212 u Beogradu, 15. i 16. marta, biće premijera pozorišnog performansa „Beket/Poezija“, koji je postavio irski reditelj Alan Gilsenan, u čast 120 godina od rođenja Semjuela Beketa. Ova predstava je deo 14. Irsko-festivala koji počinje sutra, a Gilsenan ističe da je Beket, iako najpoznatiji po dramama, pisao i poeziju koja često ostaje u senci njegovih drugih dela. U Jugoslovenskoj kinoteci, 17. marta, biće emitovan njegov debitantski film „Eh, Džo“, koji je takođe napisan po Beketovoj priči.
Gilsenan objašnjava da Beketova poezija pruža dubok uvid u njegovu dušu, te da su teme koje se javljaju u njegovim dramama prisutne i u njegovim pesmama. On naglašava da je Beket prepoznatljiv po apsurdu, a da se današnji svet čini još apsurdnijim. Gilsenan pravi paralelu između trenutnog globalnog ludila i haosa, i vremena kada su se izvodile njegove najpoznatije drame, poput „Čekajući Godoa“.
Kao mlad reditelj, Gilsenan je imao poseban odnos sa Beketom, s obzirom na to da je njegov prvi film snimio dok je studirao na Triniti koledžu u Dablinu, istom univerzitetu koji je pohađao i Beket. Tokom susreta u Parizu, pričali su o sportu, posebno o kriketu i ragbiju, što je bio zajednički interes.
Beket je, prema Gilsenanovim rečima, imao potrebu da napusti Irsku zbog dominacije konzervativne katoličke crkve, ali nikada nije prekinuo vezu s njom. Njegova dela su duboko prožeta irskim pejzažima i kulturom, a Gilsenan navodi knjigu svog prijatelja Ouina O’Brajana „Zemlja Beket“, koja povezuje njegova dela sa mestima u Irskoj.
Gilsenan smatra da je Beket postao deo irskog identiteta, a simbolika njegovog imena prisutna je i u savremenoj kulturi, poput mosta u Dablinu koji nosi njegovo ime. Ipak, naglašava da Beket kao pisac prevazilazi granice Irske i pripada evropskoj književnosti zbog univerzalnosti svojih tema.
Na festivalu u Beogradu, Gilsenan će raditi sa dvoje uglednih irskih glumaca, Stivenom Rejem i Rut Negom, oboje nominovanim za Oskara. Oboje imaju duboko razumevanje Beketove poezije, a Gilsenan se osvrće na magiju pozorišta koja ga neprestano privlači.
Festival, prema njegovim rečima, igra važnu ulogu u povezivanju kultura. Takođe naglašava značaj književnosti u svom radu i ljubav prema čitanju, čak i u slobodno vreme. Kao dugogodišnji direktor Irskog instituta za film, Gilsenan primećuje promene u irskoj kinematografiji, koja je prešla put od snimanja filmova za strane produkcije do razvoja sopstvenih projekata.
Irska kinematografija se, kako ističe, značajno razvija, a irski filmovi se sada snimaju čak i na irskom jeziku. Nedavni uspeh Džesi Bakli i njena nominacija za Oskara dodatno ističu uzbuđenje u irskoj filmskoj industriji.
U zaključku, Gilsenan ističe da festivali poput Irsko-festivala u Beogradu omogućavaju stvaranje prijateljstava i razmenu kultura, što je posebno važno u vremenu kada se suočavamo sa dezinformacijama. Ova manifestacija predstavlja priliku za direktan kontakt između naroda i kulturološku razmenu koja obogaćuje obe strane.
